วันที่ 11 มิถุนายน 2569 ในการประชุมสภาผู้แทนราษฎร กฤช ศิลปชัย สส.ระยอง เขต 2 พรรคประชาชน ได้ถามกระทู้สดด้วยวาจาต่อ วราวุธ ศิลปอาชา รัฐมนตรีว่าการกระทรวงอุตสาหกรรม ถึงกรณีที่กรมโรงงานอุตสาหกรรมได้มีคำสั่งอนุญาตให้โรงงาน ซิน เคอ หยวน กลับมาเปิดกิจการอีกครั้ง
กฤชระบุว่าบริษัทแห่งนี้ได้เริ่มเข้ามาประกอบกิจการในปี 2554 โดยมีผู้ถือหุ้นใหญ่เป็นชาวจีน ได้รับอนุญาตให้ตั้งโรงงานผลิตเหล็กเส้นโดยใช้เทคโนโลยีเตาหลอมไฟฟ้าแบบเหนี่ยวนำ (IF) ซึ่งเป็นเทคโนโลยีที่ถูกสั่งห้ามใช้แล้วในประเทศจีน ต่อมาวันที่ 18 ธันวาคม 2567 เกิดเหตุเพลิงไหม้ที่โรงงานแห่งนี้ และจากการตรวจสอบเพลิงไหม้ในครั้งนั้น มีการพบการผลิตเหล็กที่ไม่เป็นไปตามมาตรฐาน จึงได้อายัดและเก็บตัวอย่างไปตรวจ จนเมื่อวันที่ 10 มกราคม 2568 รัฐมนตรีว่าการกระทรวงอุตสาหกรรมในขณะนั้นได้ออกมาให้ข่าวกับสื่อมวลชนว่าได้รับแรงงานจากสถาบันเหล็ก ว่าเหล็กที่เก็บตัวอย่างไปตรวจไม่ผ่านมาตรฐาน
จากนั้น เหตุการณ์อาคาร สตง. ที่ถล่มลงมาเมื่อเดือนมีนาคม 2568 ก็พบว่าภายในซากตึกมีเหล็ก SKY ของโรงงานแห่งนี้เป็นส่วนประกอบของการก่อสร้าง ภายหลังการตรวจสอบพบว่าเหล็กตกมาตรฐาน รัฐมนตรีว่าการกระทรวงอุตสาหกรรมในขณะนั้นก็ได้ให้กรมโรงงานอุตสาหกรรมปิดโรงงานแห่งนี้ชั่วคราวและอายัดสินค้า ขณะที่บีโอไอก็ได้สั่งเพิกถอนสิทธิประโยชน์ชั่วคราวด้วย หนึ่งเดือนต่อมา เกิดเหตุผนังโรงงานอุตสาหกรรมแห่งหนึ่งใน จ.ชลบุรี ถล่มลงมา ก็พบเหล็กยี่ห้อเดียวกันอยู่ภายในผนังอาคารแห่งนี้ และจากผลการตรวจสอบตัวอย่างก็พบว่าเหล็กไม่ได้มาตรฐาน โดยที่เหล็กชนิดและยี่ห้อนี้ไปอยู่ตามอาคารบ้านเรือนหรือสำนักงานต่างๆ จำนวนมากในประเทศไทย
กฤชกล่าวต่อไปว่าแต่เมื่อมีการเปลี่ยนผ่านอำนาจก่อนที่จะมีรัฐบาลในปัจจุบัน ในช่วงที่กำลังจะมีรัฐมนตรีใหม่เข้ามาบริหาร สำนักงานมาตรฐานอุตสาหกรรม (สมอ.) ก็ได้ออกคำสั่งถอนอายัดเหล็กจำนวน 40,000 เส้น โดยอ้างว่าผลการตรวจสอบรอบสองผ่านเกณฑ์มาตรฐาน ซึ่งพอดีกับที่รัฐมนตรีเดิมพ้นจากตำแหน่งและเป็นรอยต่อของรัฐบาลที่กำลังจะเข้าสู่ช่วงรัฐบาลอนุทิน 1 ซึ่งโผ ครม. ก็ชัดเจนว่าใครจะได้คุมกระทรวงนี้
ถัดมาอีกไม่กี่วันก็มีการสู้กลับของบริษัท ซิน เคอ หยวน ฟ้องอดีตรัฐมนตรี กรมโรงงานอุตสาหกรรม และบีโอไอ เรียกค่าเสียหาย 3,200 ล้านบาท และขอคุ้มครองชั่วคราวให้เปิดโรงงานได้ แต่ศาลปกครอง จ.ระยอง ก็ยกฟ้องในชั้นไต่สวนมูลฟ้องไป ต่อมาปลายปี 2568 อุตสาหกรรมจังหวัดระยองมีคำสั่งเพิกถอนอายัดฝุ่นแดงที่พบในโรงงานกว่า 70,000 ตัน และในช่วงเวลาเดียวกันปลัดกระทรวงอุตสาหกรรมก็ได้สั่งย้ายอุตสาหกรรมจังหวัดคนนี้กลับเข้าไปช่วยราชการที่กระทรวง และมีคำสั่งให้อายัดฝุ่นแดงใหม่
กฤชกล่าวต่อไปว่าต่อมาในวันที่ 18 มีนาคม - 7 เมษายน 2569 กรมโรงงานอุตสาหกรรมได้เข้าตรวจสอบว่าบริษัท ซิน เคอ หยวน ได้แก้ไขทุกอย่างรวมถึงระบบบำบัดมลพิษทางอากาศถูกต้องเรียบร้อยแล้วหรือไม่ ผลวิเคราะห์ผ่านเกณฑ์มาตรฐาน จนเมื่อวันที่ 5 มิถุนายน 2569 กรมโรงงานอุตสาหกรรมได้มีคำสั่งให้เปิดโรงงานกลับมาดำเนินการได้ปกติ แล้วยังระบุอีกว่าเหล็กผ่านมาตรฐาน 100%
ตนจึงต้องขอให้รัฐมนตรีช่วยตอบว่ากระทรวงอุตสาหกรรมได้สั่งการให้มีการปรับปรุงเรื่องอะไรบ้าง แล้วบริษัทได้ปรับปรุงตามข้อสั่งการของกรมโรงงานอุตสาหกรรมครบถ้วนหรือไม่ ถ้าปรับปรุงแล้วขอให้ชี้แจงด้วยว่ากระบวนการเข้าไปตรวจสอบเป็นไปตามที่โรงงานชี้แจงหรือไม่ โดยเฉพาะในส่วนของเตาปรุงน้ำเหล็ก กรมโรงงานอุตสาหกรรมได้ตรวจสอบและบังคับให้มีเตาปรุงน้ำเหล็ก เพื่อใช้ควบคุมและรักษาเสถียรภาพและคุณภาพของเหล็กจากเตาหลอมตามจริงแล้วหรือไม่ หากไม่มีเตาปรุงน้ำเหล็กก็ช่วยตอบหน่อยว่าโรงงานแห่งนี้ใช้วิธีการใดในการควบคุมคุณภาพเหล็กที่ผลิตออกสู่ตลาด และเมื่อวันนี้มีการผลิตเหล็กออกสู่ตลาดแล้วรัฐมนตรีสามารถรับประกันได้หรือไม่ว่าเหล็กที่ผลิตออกมาจะได้มาตรฐานและมีความปลอดภัยต่อผู้บริโภค
ในส่วนของวราวุธ ได้ตอบกระทู้รอบแรกโดยระบุว่าตาม พ.ร.บ.โรงงาน มาตรา 39 กำหนดไว้ว่าหากผู้ประกอบกิจการโรงงานได้ทำให้เกิดปัญหาขึ้นแล้วจะต้องมีการดำเนินการปิด ให้เป็นอำนาจของปลัดกระทรวงหรือบุคคลที่ปลัดกระทรวงมอบหมาย และเมื่อมีการดำเนินการแก้ไขแล้ว ก็ให้ปลัดกระทรวงหรือผู้ที่ปลัดกระทรวงมอบหมายอนุญาตให้เปิดโรงงานและดำเนินการต่อได้ วันนี้จึงต้องขอบคุณกฤชที่ได้ตั้งกระทู้ถามวันนี้ขึ้นมา เพราะตนอยากเข้าไปดูมาก ถ้าไม่มีการตั้งกระทู้วันนี้ตนก็ไม่สามารถเข้าไปก้าวก่ายการเปิดหรือปิดโรงงานได้
สำหรับสิ่งที่กรมโรงงานอุตสาหกรรมได้สั่งให้มีการปรับปรุงไป ทั้งเรื่องฝุ่นที่โรงงานผลิตเกินมาตรฐาน และมาตรการในการกำจัดฝุ่นที่ไม่ได้เป็นไปตามเงื่อนไข ภายหลังกรมโรงงานอุตสาหกรรมได้เข้าไปตรวจแล้ว ผลจากการสำรวจฝุ่นและการบำบัดมลพิษทางอากาศ ผ่านเกณฑ์ที่กรมโรงงานอุตสาหกรรมกำหนดเอาไว้ ส่วนเรื่องคุณภาพของเหล็ก จากการตรวจสอบตัวอย่างเหล็กโดยสำนักงานมาตรฐานอุตสาหกรรม เหล็กที่สุ่มตรวจก็ผ่านมาตรฐานตามที่สำนักงานได้กำหนดเอาไว้เช่นกัน
วราวุธกล่าวต่อไปว่าในแง่ความมั่นใจของประชาชน ตนได้ให้กรมโรงงานอุตสาหกรรมร่วมกับ สมอ. เพิ่มมาตรฐานใหม่ และจะมีการตรวจตรวจสอบทุกโรงงานเหล็กในประเทศไทยที่ในเวลานี้มีอยู่กว่า 40 โรงงาน ตนได้ขอให้กรมอุตสาหกรรมประสานกับทาง สมอ. อุตสาหกรรมจังหวัด และเครือข่ายประชาชนในพื้นที่ ร่วมตรวจทุกหน้าร้านและศูนย์กระจายสินค้า หน้าไซต์งาน และจะมีการสุ่มตรวจที่โรงงานเดือนละสองครั้ง ว่าเหล็กได้มามาตรฐานหรือไม่ และถ้าพบว่ามีบริษัทใดผลิตเหล็กที่ไม่ได้มาตรฐาน ก็จะมีการดำเนินการตามกฎหมาย และถ้ายังไม่ได้มาตรฐานก็จะมีการปิดโรงงานแน่นอน
และภายในเดือนนี้ สมอ. จะมีการออกมาตรฐานเกี่ยวกับข้อกำหนดการคัดเลือกเศษเหล็กที่จะนำมาเป็นวัตถุดิบในการผลิตเหล็กเส้น การตรวจสอบเคมีน้ำเหล็ก รวมถึงการตรวจสอบในโครงสร้างทางโมเลกุลของเหล็ก ว่ามีมาตรฐานโครงสร้างที่เย็นด้วยตัวเอง รับแรงกดดันได้มากขึ้นหรือไม่ ด้วยการกำหนดมาตรฐานเช่นนี้รวมถึงการตรวจอย่างละเอียดของกรมโรงงานอุตสาหกรรมและ สมอ. จะสามารถสร้างความอุ่นใจให้กับประชาชน และเป็นการควบคุมมาตรฐานในช่วง 2-3 เดือนนี้เป็นการเบื้องต้นได้
จากนั้น กฤชได้ถามกระทู้ต่อในรอบที่สอง โดยระบุว่าจากคำตอบของรัฐมนตรี ระบุชัดว่าโรงงานแห่งนี้ไม่มีเตาปรุงน้ำเหล็ก รัฐมนตรีอาจจะบอกว่าจะใช้กระบวนการใดไม่เกี่ยวกับกรมโรงงานอุตสาหกรรม แต่สิ่งที่ต้องตรวจสอบคือมาตรฐานของเหล็กที่ออกมาภายหลังจากการผลิตแล้ว แต่วันนี้ประชาชนจะมั่นใจได้อย่างไรในกระบวนการตรวจสอบของ สมอ.
เพราะเหล็ก SKY เคยตกมาตรฐานในการตรวจสอบของ สมอ. เองถึงสองครั้ง และวันนี้ สมอ. ก็รายงานกลับไปที่รัฐมนตรีว่าเหล็กผ่านมาตรฐานแล้ว มีข้อสงสัยว่าเหล็กเกิดจากกระบวนการผลิตแบบเดียวกัน มาจากเตาหลอมแบบเดียวกัน การสุ่มตรวจตัวอย่างได้มีการตรวจเตาหลอมทุกเตาหรือไม่ วันนี้ประชาชนต้องการความชัดเจน ว่าคำอธิบายในการตรวจสอบเหล็ก SKY ของสองรอบที่ตกมาตรฐานกับรอบที่ผ่านมาตรฐานแตกต่างกันอย่างไร
กฤชถามต่อไปว่ามาตรฐานการตรวจของเหล็กรอบที่ตกกับรอบที่ผ่าน คือเหล็กล็อตเดียวกัน ผลิตจากโรงงานเดียวกัน และใช้กระบวนการเดียวกันหรือไม่ และที่ไม่ถามไม่ได้คือกรณีของฝุ่นแดงที่เป็นวัตถุอันตรายตามกฎหมาย ที่ดูเหมือนว่าจะมีมากเกินจากกระบวนการผลิตของโรงงานหรือไม่ เพราะมากถึง 70,000 ตัน เข้าใจว่ามีการดำเนินคดีของดีเอสไอในเรื่องนี้ ว่ามีการลักลอบนำเข้าฝุ่นแดงจากประเทศเพื่อนบ้านหรือไม่ อยากถามรัฐมนตรีว่าเรื่องฝุ่นแดงมีที่มาที่ไปอย่างไร มีการตรวจสอบย้อนกลับหรือไม่ว่ายอดการผลิตกับยอดปริมาณฝุ่นที่โรงงานจัดเก็บ รวมถึงวิธีการนำไปกำจัดเป็นไปอย่างถูกต้องหรือไม่
ด้านวราวุธได้ตอบกระทู้รอบที่สอง ว่านี่คือสาเหตุหนึ่งที่ทำให้ตนขอให้กลุ่มโรงงานอุตสาหกรรมและ สมอ. ร่วมกันตรวจตรวจสอบอย่างละเอียดมากขึ้นและถี่มากขึ้น และหากไม่ติดขัดตนก็อยากให้กฤชได้มาร่วมในกระบวนการตรวจสอบด้วย ถ้าไม่ดีก็ปิดมันอีกรอบ โรงงานเราเปิดได้เราก็ปิดได้เช่นกัน วันนี้เจ้าหน้าที่รายงานมาว่าผ่านแล้ว แต่ถ้าไปตรวจอีกแล้วไม่ผ่านขึ้นมาเราก็ปิดอีก
ส่วนประเด็นเรื่องฝุ่นแดง จากเอกสารที่ตนได้อ่าน ดีเอสไอได้เข้ามาสืบสวนสอบสวนและได้ข้อสรุปเมื่อวันที่ 12 ธันวาคม 2568 ว่าจากการตรวจตรวจสอบหลักฐานการนำเข้าและส่งออก ไม่พบว่าบริษัทมีการนำเข้าหรือส่งออกฝุ่นแดง ขณะที่การวิเคราะห์องค์ประกอบธาตุเป็นไปในทิศทางเดียวกันกับที่บริษัทได้ผลิตขึ้นมา บวกกับเป็นจำนวนที่ไม่ได้เกินปริมาณสูงสุดที่กำลังการผลิตของโรงงานสามารถผลิตได้ ในชั้นนี้จึงยังรับฟังไม่ได้ว่าการกระทำความผิดตาม พ.ร.บ.วัตถุอันตราย ให้ยุติการสอบสวน เมื่อกรมโรงงานอุตสาหกรรมได้รับรายงานเช่นนั้น จึงจำเป็นที่จะต้องอนุมัติการดำเนินการต่อของทางบริษัท ซิน เคอ หยวน แต่ทั้งนี้ตนก็อยากให้มีการตรวจสอบอีก ถ้าไปตรวจสอบแล้วเหล็กไม่ได้มาตรฐานก็ปิดอีกรอบ
จากนั้น กฤชได้ถามกระทู้ต่อเป็นรอบสุดท้าย โดยระบุว่าตนอยากฝากข้อสังเกตให้รัฐมนตรีเล็กน้อย ว่าสำหรับโรงงานผลิตเหล็กแบบ IF ทั่วประเทศ การควบคุมคุณภาพมาตรฐานเป็นเรื่องใหญ่ โรงงานที่มีความผิดซ้ำแล้วซ้ำอีกเช่นนี้ควรที่จะต้องมีการตรวจสอบให้ชัดเสียก่อนที่จะเปิด ไม่ใช่การเปิดแล้วมาปิด ในฐานะที่เป็นรัฐมนตรีวราวุธย่อมมีอำนาจอยู่แล้ว สามารถตรวจตรวจสอบการทำงานของหน่วยงานใต้สังกัดได้
รอบที่สามตนขอถามถึงนโยบายของรัฐมนตรีที่เป็นประเด็นอยู่ในหน้าข่าว ขณะที่โรงงานแห่งนี้กำลังจะมีสาขาที่สอง เปิดผลิตเหล็กแผ่นโดยใช้เตาระบบ IF เหมือนกัน โดยจะผลิตได้เกินความต้องการการใช้เหล็กของทั้งประเทศ ต้องถามว่ารัฐมนตรีจะเอาอย่างไรกับเรื่องนี้ เพราะวันก่อนรัฐมนตรีรับปากว่าจะเลิกเตาหลอม IF แต่วันที่ 5 มิถุนายน 259 หน่วยงานใต้สังกัดของรัฐมนตรีก็ให้เปิดโรงงานที่ใช้เตา IF กลับมาเปิดใหม่อีกครั้งภายในชั่วข้ามคืน
กฤชถามต่อไปว่ากระทรวงอุตสาหกรรมมีนโยบายที่จะยกเลิกการผลิตเหล็กแบบ IF โดยสิ้นเชิงในประเทศอย่างไร เข้าใจว่าต้องให้เวลาผู้ประกอบการ แต่ก็ต้องมีความชัดเจนว่าจะใช้กรอบระยะเวลาเท่าไหร่ในการเปลี่ยนผ่านเทคโนโลยีที่ต่างประเทศไม่ใช้แล้ว วันนี้สังคมต้องการคำตอบและระยะเวลาที่ชัดเจน เพื่อยกระดับความปลอดภัยของวัสดุก่อสร้างและลดปัญหามลภาวะให้กับประเทศในระยะยาว
ด้านวราวุธได้ตอบว่าเวลาตรวจเราตรวจอย่างละเอียด เมื่อตรวจผ่านก็จำต้องเปิด แต่เมื่อเปิดผ่านไปสักพักหนึ่งแล้วพบว่ากระบวนการผลิตออกมาไม่ได้มาตรฐาน ก็จะมีการสั่งให้แก้ไข และเมื่อแก้ไขแล้วยังไม่ได้มาตรฐานก็จะต้องสั่งให้ปิด ไม่ใช่การตรวจแบบครึ่งๆ กลางๆ อยากจะเปิดก็เปิดอยากจะปิดก็ปิด ขอให้วางใจได้ว่ามีการตรวจอย่างละเอียด และกระบวนการเปิดหรือปิดก็เป็นไปตามขั้นตอนทุกประการ
ส่วนกรณีเตา IF กระบวนการเป็นส่วนหนึ่ง แต่จะ IF หรือ EF ก็แล้วแต่ โรงงานต้องผลิตเหล็กออกมาให้ได้ตามมาตรฐาน หากเวลาผ่านไปแล้วเหล็กที่ออกมาไม่ได้มาตรฐานก็จะขายไม่ได้ เราก็จะจะไปยึดและจะสั่งให้ปรับ หนึ่งในกระบวนการที่ตนจะนำมาใช้ คือการขอให้ สมอ. ได้ออกข้อกำหนดเรื่องเตาปรุงเหล็ก โดยจะให้โรงงานที่ทำระบบ IF ทุกโรงงานต้องมีเตาปรุงและต้องใช้ด้วย เพราะหลายโรงงานมีเตาปรุงตั้งไว้เฉย ๆ แต่ไม่ได้ใช้
วราวุธกล่าวต่อไปว่าส่วนการเปลี่ยนผ่านจาก IF เป็น EF จะเปลี่ยนผ่านภายในกี่ปี วันนี้เทคโนโลยีของโลกเปลี่ยนไปอย่างรวดเร็ว นอกจาก IF และ EF แล้ว ในอนาคตอันใกล้เริ่มมีการพูดถึงมาตรฐานของ Green Steel ขึ้นมาแล้ว ซึ่งเป็นการผลิตเหล็กที่พิจารณาตั้งแต่การนำวัตถุดิบมาใช้ ว่าเป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อมหรือไม่ กระบวนการผลิตเป็นอย่างไร ห่วงโซ่อุปทานทั้งหมดเป็นมาตรฐานที่ยกขึ้นไปอีกระดับหนึ่ง วันนี้จึงต้องมีการพิจารณาว่าถ้าจะเปลี่ยนจาก IF เป็น EF ภายในระยะเวลาเท่าไหร่ก็แล้วแต่ ในท้ายที่สุดแล้วจะต้องเปลี่ยนผ่านจาก EF เป็น Green Steel อีกหรือไม่
ดังนั้น การเปลี่ยนผ่านเทคโนโลยีใดก็ตามต้องดูสถานการณ์โลกและความรวดเร็วในการเปลี่ยนแปลงของเทคโนโลยี แต่ไม่ว่าจะเป็นเทคโนโลยีใดก็ต้องดูที่คุณภาพของที่ออกมา ถ้าไม่ได้มาตรฐาน จะใช้เทคโนโลยี IF หรือ EF ก็จะต้องไปดำเนินการตามกฎหมายกับโรงงานที่ผลิตเหล็กนั้น ปัจจุบันการตรวจสอบโรงงานที่ใช้เตา IF ทั้งหมด 10 โรงงาน มีการปิดไปแล้ว 4 โรงงาน และที่ทางกรมโรงงานอุตสาหกรรมได้อนุญาตให้เปิดทำการอีกครั้งก็ไม่ได้มีแค่ ซิน เคอ หยวน แต่ยังมีอีกโรงงานหนึ่งด้วย เราไม่ได้พิจารณาเพียงเทคโนโลยี แต่ให้ความสำคัญกับคุณภาพและมาตรฐานของเหล็กที่ออกมา ว่าได้มาตรฐานตามที่ สมอ. ได้กำหนดเอาไว้หรือไม่ด้วย
