ทนายแจม โพส “กฎหมายสร้างเสริมสังคมสันติสุข” จะสร้างสันติสุขได้อย่างไร หากเริ่มต้นจากการเลือกว่าจะให้อภัยใคร และไม่ให้อภัยใคร
ภายหลัง ที่ประชุมวุฒิสภามีมติเห็นชอบร่างพระราชบัญญัติ (พ.ร.บ.) สร้างเสริมสังคมสันติสุข ด้วยคะแนนเสียง 103 ต่อ 3 เสียง งดออกเสียง 22 เสียง โดยคงหลักการเดิมไม่ให้นิรโทษกรรมคดีมาตรา 112 ทุกกรณี แม้ผู้ถูกกล่าวหา/ผู้ต้องหา/จำเลย จะเป็นเยาวชนก็ตาม
ต่อมา น.ส.ศศินันท์ ธรรมนิฐินันท์ หรือ ทนายแจม สส.กทม. พรรคประชาชน โพสข้อความระบุว่า วันนี้ (30 มิถุนายน 69) วุฒิสภามีมติเห็นชอบร่าง พ.ร.บ.สร้างเสริมสังคมสันติสุข แต่มีการแก้ไขสาระสำคัญหลายประการ ทั้งการเพิ่มข้อยกเว้นไม่ให้เยาวชนที่ถูกดำเนินคดีตามมาตรา 112 ได้รับมาตรการตามกฎหมาย และยืนยันว่าคดี “ฮั้ว สว.” ไม่อยู่ในขอบเขตของการนิรโทษกรรม
เมื่อร่างกฎหมายถูกแก้ไข ก็จะต้องส่งกลับไปให้สภาผู้แทนราษฎรพิจารณาอีกครั้ง
สิ่งที่น่าเสียดายที่สุด ไม่ใช่เพียงการแก้ไขรายมาตรา แต่คือ หลักคิดของการนิรโทษกรรม
การนิรโทษกรรมมีไว้เพื่อคลี่คลายความขัดแย้งทางการเมือง เปิดทางให้สังคมก้าวข้ามอดีต และลดความแตกแยกที่สะสมมายาวนาน
แต่หากเริ่มต้นด้วยการกำหนดว่า คนกลุ่มนี้ได้รับการให้อภัย ส่วนคนอีกกลุ่มไม่มีวันได้รับการให้อภัย กฎหมายก็ยากจะทำหน้าที่สร้างความสมานฉันท์ได้จริง
เมื่อกฎหมายเลือกปฏิบัติต่อผู้เกี่ยวข้องกับความขัดแย้งเดียวกัน ย่อมทำให้เกิดคำถามว่า นี่คือ “กฎหมายนิรโทษกรรม” หรือเป็นเพียง “กฎหมายคัดเลือกผู้ที่จะได้รับการนิรโทษกรรม”
ยิ่งไปกว่านั้น ประเด็นเรื่องเยาวชนตามมาตรา 112 ยังมีข้อสังเกตจากนักกฎหมายหลายฝ่ายว่า การแก้ไขครั้งนี้แทบไม่เปลี่ยนผลทางกฎหมายในทางปฏิบัติ เพราะกระบวนการยุติธรรมสำหรับเด็กและเยาวชนมีกฎหมายเฉพาะรองรับอยู่แล้ว
หากไม่มีผลทางกฎหมายอย่างมีนัยสำคัญ สิ่งที่เหลืออยู่จึงเป็นเพียง การส่งสัญญาณทางการเมือง ว่า บางกลุ่มจะถูกกันออกจากกระบวนการสร้างความปรองดอง
กฎหมายที่ตั้งชื่อว่า “สร้างเสริมสังคมสันติสุข” จึงควรถูกตั้งคำถามว่า กำลังสร้างสันติสุข หรือกำลังตอกย้ำเส้นแบ่งของความขัดแย้งให้ชัดเจนขึ้น
สันติสุขไม่อาจเกิดขึ้นจากการเลือกใช้ความเมตตากับบางคน และปฏิเสธความเมตตาต่ออีกบางคน
เพราะความปรองดองที่แท้จริง
ไม่ได้เกิดจากการที่ทุกฝ่าย “ชนะ”
แต่เกิดจากการที่ทุกฝ่ายได้รับการปฏิบัติบนหลักการเดียวกัน ด้วยความเป็นธรรม และด้วยความกล้าที่จะมองไปข้างหน้า มากกว่าการตอกย้ำความขัดแย้งในอดีต
หากกฎหมายนิรโทษกรรมยังแบ่งคนออกเป็นฝ่ายที่สมควรได้รับการอภัยกับฝ่ายที่ไม่สมควรได้รับ สุดท้ายสิ่งที่สร้างขึ้นก็ไม่ใช่สังคมสันติสุข แต่คือความขัดแย้งที่ถูกเขียนรับรองไว้ในตัวบทกฎหมายเอง
