‘สหัสวัต’ กางเอกสาร ‘สภาพัฒน์-แบงก์ชาติ-กฤษฎีกา’ เคยเตือน ‘3 ขอ’ เสี่ยงทำลายกองทุน-ขัดเจตนารมณ์กฎหมาย ถาม ‘จุลพันธ์’ เคยเปิดอ่านหรือไม่ ก่อนดันร่างประกันสังคมเข้าสภาฯ
วันที่ 17 พฤศจิกายน 2569 สหัสวัต คุ้มคง สส.ชลบุรี พรรคประชาชน กล่าวถึงกรณีการเสนอร่างพระราชบัญญัติประกันสังคม (ฉบับที่ ..) พ.ศ. .... ของคณะรัฐมนตรี ซึ่งมีการบรรจุหลักการเรื่อง ‘3 ขอ’ (ขอเลือก ขอคืน ขอกู้) และเตรียมเข้าสู่การพิจารณาของสภาผู้แทนราษฎรในวันพรุ่งนี้ว่า ตนมีเอกสารสำคัญที่อยากชวนสังคมและพี่น้องผู้ประกันตนร่วมกันพิจารณา คือหนังสือความเห็นทางกฎหมายและเศรษฐกิจรวม 4 ฉบับ จาก 3 หน่วยงานหลักของรัฐ ได้แก่ สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ (สภาพัฒน์), ธนาคารแห่งประเทศไทย (ธปท.) และสำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา ซึ่งเคยทำความเห็นทักท้วงไว้อย่างเป็นทางการตั้งแต่ปี 2565 เมื่อครั้งที่รัฐบาลชุดก่อนพยายามผลักดันหลักการ ‘3 ขอ’ ทั้งการขอเลือกรับเงินก้อนแทนบำนาญ การขอเบิกเงินชราภาพมาใช้ก่อนกำหนด และการนำเงินชราภาพไปเป็นหลักประกันเงินกู้
สหัสวัตระบุว่า ตนเข้าใจเป็นอย่างดีว่าทำไมพี่น้องผู้ใช้แรงงานจำนวนมากจึงอยากได้สิทธินี้ เพราะในยามที่รายได้หดหายหรือเผชิญภาระหนี้สินล้นพ้นตัว เงินสดที่ต้องใช้ต่อลมหายใจในวันนี้เป็นเรื่องที่รอไม่ได้ แต่เมื่อรัฐบาลเลือกที่จะเปิดทางให้ดึงเงินชราภาพออกมาใช้ สิ่งที่รัฐบาลต้องตอบประชาชนให้เคลียร์ตั้งแต่แรกคือ หากใช้สิทธิในวันนี้ เมื่อถึงวันที่เกษียณอายุ ร่างกายทำงานไม่ไหวแล้ว จะเหลือเงินเลี้ยงชีพเท่าใด ซึ่งประเด็นนี้คือสิ่งที่หน่วยงานกำกับนโยบายของรัฐเตือนไว้อย่างหนักแน่นตั้งแต่ปี 2565
สหัสวัตกล่าวต่อไปว่า จากการตรวจสอบเอกสารดังกล่าว พบว่าสภาพัฒน์ได้มีข้อทักท้วงเตือนอย่างชัดเจนว่า หากกองทุนประกันสังคมจำเป็นต้องกันเงินสดไว้จ่ายคืนผู้ประกันตนเป็นจำนวนมาก จะบีบให้กองทุนต้องลดสัดส่วนการลงทุนระยะยาว ซึ่งจะส่งผลกระทบโดยตรงต่อผลตอบแทนและเสถียรภาพทางการเงินของกองทุน ขณะที่ธนาคารแห่งประเทศไทยแสดงความห่วงกังวลทั้งต่อความมั่นคงของกองทุน และความมั่นคงด้านรายได้ยามเกษียณของตัวผู้ประกันตนเองที่เบิกเงินออกไปก่อนหรือนำไปค้ำประกันเงินกู้ ส่วนสำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกาได้ให้ความเห็นทางกฎหมายทักท้วงอย่างตรงไปตรงมาว่า การอนุญาตให้นำเงินชราภาพออกมาใช้ก่อนกำหนดนั้น ขัดต่อเจตนารมณ์ของกฎหมายประกันสังคม ที่มุ่งคุ้มครองและเป็นหลักประกันรายได้ให้แก่คนทำงานในยามชราภาพ
“ผมอยากตั้งคำถามตรงๆ ไปยังรัฐมนตรีว่าการกระทรวงแรงงานและรัฐบาลว่า ก่อนที่ท่านจะนำร่าง ‘3 ขอ’ กลับมาปัดฝุ่นผลักดันเข้าสู่การพิจารณาของ ครม. ในปี 2569 เคยเปิดอ่านหนังสือความเห็นของทั้ง 3 หน่วยงานนี้บ้างหรือไม่ และเมื่อ ครม. มีมติเห็นชอบร่างนี้แล้ว กระทรวงแรงงานได้นำข้อทักท้วงเหล่านี้ไปประเมินผลกระทบอย่างไร กองทุนจะแบกรับภาระไหวแค่ไหน และผู้ประกันตนที่ใช้สิทธิจะเหลือรายได้หลังเกษียณเท่าใด รัฐบาลช่วยเปิดเผยผลการศึกษาและความชัดเจนเหล่านี้ให้ผู้ประกันตนดูได้หรือไม่” สหัสวัตตั้งคำถาม
นอกจากนี้ สหัสวัตชี้ว่า ในเรื่องรายได้หลังเกษียณของผู้ประกันตน สภาพัฒน์เคยมีข้อเสนอแนะเชิงรุกไว้ในหนังสือที่ นร 1108/921 (หน้า 2 ข้อ 4 (2)) ให้เร่งปรับเปลี่ยนวิธีการคำนวณบำนาญ โดยให้คิดจากฐานค่าจ้างตลอดช่วงเวลาที่ส่งเงินสมทบ พร้อมทั้งปรับมูลค่าค่าจ้างในอดีตให้สอดคล้องกับปัจจุบันก่อนนำมาหาค่าเฉลี่ย ซึ่งเป็นหลักการเดียวกับ ‘สูตรบำนาญ CARE’ ที่ช่วยให้บำนาญสะท้อนรายได้ตลอดชีวิตการทำงานอย่างแท้จริง และสร้างความเป็นธรรมให้แก่คนทำงานที่มีรายได้ลดลงหรือไม่แน่นอนในช่วงท้ายของชีวิตการทำงาน ไม่ให้ถูกฐานเงินเดือนช่วง 60 เดือนสุดท้ายฉุดยอดบำนาญให้ต่ำลงอย่างไม่เป็นธรรม
สหัสวัตกล่าวทิ้งท้ายว่า สูตรบำนาญ CARE ซึ่งเป็นเรื่องที่นักวิชาการและผู้เชี่ยวชาญเห็นพ้องต้องกันว่าต้องเร่งทำนั้น บอร์ดประกันสังคมมีมติเห็นชอบไปตั้งแต่เดือนมีนาคม 2568 ครม. เห็นชอบหลักการร่างกฎกระทรวงตั้งแต่ 14 กรกฎาคม 2569 กระทั่งปลายเดือนตุลาคมที่ผ่านมารัฐมนตรียังคงอ้างว่าเรื่องอยู่ระหว่างการตรวจพิจารณาของกฤษฎีกา จนถึงปัจจุบันก็ยังไม่มีการประกาศลงในราชกิจจานุเบกษา ซึ่งหมายความว่าหลังประกาศแล้วยังต้องรออีกถึง 180 วันจึงจะมีผลบังคับใช้ สรุปแล้วเรื่องที่เป็นประโยชน์ต่อคนทำงานอย่างสูตร CARE กลับดำเนินการอย่างล่าช้า แต่เรื่อง ‘3 ขอ’ ที่มีข้อทักท้วงทางกฎหมายและเศรษฐกิจเตือนไว้ตั้งแต่ปี 2565 รัฐบาลกลับเร่งรีบหยิบมาชูเพื่อหวังผล ตกลงแล้วรัฐมนตรีอ่านข้อทักท้วงแล้วมีคำตอบให้ผู้ประกันตน หรือคิดเพียงแค่จะดันร่างกฎหมายไปก่อนแล้วค่อยไปหาคำตอบเอาดาบหน้ากันแน่
