ธิดา
ถาวรเศรษฐ :
จุดยืน “ฝ่ายก้าวหน้า” คือผลประโยชน์ของประเทศชาติ/ประชาชน
ต้องแยกมิตร-แยกศัตรูได้ ปฏิบัติต่อมิตรด้วยท่วงทำนอง “รักษาโรคเพื่อช่วยคน”
และไม่สำคัญตัวเองผิด
ถอดบทสัมภาษณ์รายการ
MatiTalk
โดย มติชนสุดสัปดาห์ - MatichonWeekly
เผยแพร่เมื่อ
8 พ.ย. 2569
ผู้ดำเนินรายการ : อีกประเด็นคือเรื่องของฝ่ายก้าวหน้า
เรามักจะเห็นเรื่องการวิวาทะกันเองเสมอ ทะเลาะกันบ่อยมาก ทั้งออกหน้าสื่อ
อาจารย์ในฐานะนักต่อสู้อยากจะให้ข้อคิดอะไร?
ธิดา
ถาวรเศรษฐ :
พูดอย่างกำปั้นทุบดินก็คือมันไม่ก้าวหน้าจริง
อันนั้นพูดสั้นที่สุดนะ แต่อย่างที่บอก คำว่า “ก้าวหน้า” ยกตัวอย่างเช่น 14ตุลา
เราก็คิดว่าแกนนำก้าวหน้า ความจริงเขาก็คือก้าวหน้าระดับหนึ่ง
ก็คือไม่เอาจอมพลถนอม ไม่เอาเผด็จการ แต่จริง ๆ แล้วเขาเป็นพวกอนุรักษ์นิยม ต่อมาเราถึงได้รู้ว่าเขาเป็นอนุรักษ์นิยม
แต่เข้าป่านะ เออแล้วมันจะอธิบายยังไง?
ก็คิดว่าในช่วงนั้นกระแสลมของสังคมนิยมมันพัดแรง แล้วตัวเขาก็ถูกคุกคามด้วยเหมือนกัน จะเป็นคุณธีรยุทธ หรือพวกพรรคสังคมนิยม หรือเสกสรรค์ เข้าป่าหมด คนอาจจะมองว่าเป็นฝ่ายซ้าย แล้วก่อนหน้านั้นก็ดูว่าก้าวหน้า เพราะว่าเป็นพวกที่ต่อต้านทหาร แล้วก็มาเข้าป่า แต่จริง ๆ เขาเป็นอนุรักษ์นิยม 14ตุลา มีอนุรักษ์นิยมควบคุมอยู่เป็นจำนวนมาก มันพิสูจน์จากการต่อสู้มาเป็นลำดับ
คำถามว่าการทะเลาะกันก็คือ
ประการที่หนึ่ง อยากจะถามว่าจุดยืนเขาอยู่ที่ไหน
ถ้าจุดยืนเขาอยู่ที่ผลประโยชน์ประเทศชาติจริง ๆ การถกเถียงกันในความเห็นที่ต่างกันมันเป็นไปได้
และมันเป็นประโยชน์ มันไม่ใช่ว่า ว่าตามกันหมด
ในท่ามกลางความร่วมมือมันต้องมีการต่อสู้กัน
แต่เป็นการต่อสู้ที่มีเหตุผลและใช้ท่วงทำนองของมิตร นั่นคือคุณต้องแยกมิตรแยกศัตรูได้
ถ้าเป็นท่วงทำนองของมิตร ถ้าเป็นภาษาซ้ายเก่าเขาใช้วิธีที่เรียกว่า รักษาโรคเพื่อช่วยคน
คือไม่ใช่ไปด่าเขารุนแรง ถ้าเป็นมิตรนะ แต่ถ้าหากว่าคุณไม่นับเขาเป็นมิตรแล้ว
คุณก็โจมตีเต็มที่ได้เลย ปัญหาว่าจุดยืน ใครคือฝั่งประชาชน
ใครคือฝั่งปฏิปักษ์ประชาชน การแยกมิตรแยกศัตรูจึงเป็นเรื่องที่สำคัญ
ประการที่สองก็คือ
ท่วงทำนองที่ปฏิบัติ ถ้าคุณรู้ว่าใครคือมิตร
คุณก็ต้องใช้ท่วงทำนองรักษาโรคเพื่อช่วยคน
แล้วคุณต้องใช้ท่วงทำนองที่ว่าไม่ได้คิดว่าเราดีอยู่คนเดียว
แล้วความเลวเป็นของคนอื่นหมด ถ้าเป็นฝ่ายซ้ายเขาจะใช้วิธีว่า
ก่อนจะวิจารณ์คนอื่นต้องวิจารณ์ตัวเองก่อน คือมันไม่มีใครทำถูกทุกเรื่อง
ต้องวิจารณ์ตัวเองก่อน แต่นี่มันกลับกันก็คือต่างฝ่ายต่างชี้หน้า
ประการที่สามก็คือ
เรื่องของลักษณะของปัญญาชนและผู้ที่มีบทบาทระดับหนึ่ง มันจะมีลักษณะที่เรียกว่า สำคัญตัวเองผิด
ให้ความสำคัญตัวเองมาก อาจารย์ยกภาษาซ้ายอีก ลัทธิวีรชนเอกชน
หรือข้าเก่งอยู่คนเดียวประมาณนั้น หรือบางคนก็ทำตัวเป็นศาสดา ยกตัวอย่าง 6ตุลา
ก็เห็นต่าง ก็มีบางคนบอกว่าพวกนี้เป็นคอมมิวนิสต์หมด
แล้วก็คนส่วนใหญ่เขาบอกนี่เขาถูกฆ่าเป็นการใช้อำนาจรัฐมาปราบปรามประชาชนมือเปล่า
อาจารย์ก็เลยบอกว่าต่อให้เป็นคอมมิวนิสต์ทั้งสนามนะ เขาไม่มีอาวุธ
คุณก็ไปฆ่าเขาไม่ได้
ลักษณะความเป็นศาสดา
หรือลัทธิวีรชนเอกชน มันจะดำรงอยู่ในกลุ่มของพวกที่เป็นแกนนำ
เราจึงจะเห็นวิวาทะของพวกแกนนำเหล่านี้ เพื่อแก้ปัญหา
ประชาชนก็ไม่ควรจะยึดติดกับบุคคล ให้ยึดติดกับหลักการ
เหมือนเมื่อก่อนเราพูดเรื่องลุงนวมทอง แกไม่ยึดติดกับบุคคล แกทำของแกเองคนเดียวเลย
แกรู้ว่ารัฐประหารมันไม่ถูก ในขณะที่ปัญญาชนจำนวนมากและ NGO ในยุคนั้นนะ
ปี 2549 ไปอวย “สนธิ ลิ้มทองกุล” นะ อาจารย์กับพวกคุณหมอสันต์ คุณหมอเหวง
ครูประทีป อยู่ในสมาพันธ์ประชาธิปไตยที่สู้มาตั้งแต่ปี 35 แตกเลยค่ะ! สมศักดิ์ โกศัยสุข ผู้นำกรรมกรก็ไปอยู่กับ สนธิ ลิ้มทองกุล วีระ
สมความคิด ด้วย มีหลายคนก็แยก มันแยกหมดนะ
คือไม่มีใครที่บอกว่าเป็นกลางได้ในเวลานั้น มันมีว่าคุณเห็นด้วยกับรัฐบาล
คุณสนับสนุนรัฐประหารหรือเปล่า ถ้าคุณเห็นด้วยกับการทำรัฐประหาร ในทางหลักการแล้ว คุณไม่ใช่ฝ่ายประชาชน
และคุณจะไม่ใช้ฝ่ายก้าวหน้า คุณไม่มีสิทธิจะบอกคุณปฏิวัติประชาชน
อภิวัตน์ประชาชนอะไร คุณไม่มีสิทธิที่จะใช้เลย
เพราะว่าการทำรัฐประหารคือการปล้นอำนาจประชาชน แต่ลุงนวมทองแกรู้
แต่ว่าปัญญาชนจำนวนมาก เพราะอะไร? เพราะเวลาผ่านไปที่แท้เขาคืออนุรักษ์นิยม
อันนี้ถ้ามองก็คือมันมีลักษณะชนชั้นด้วย
นอกจากที่เขาทะเลากันเพราะลัทธิวีรชนเอกชนแล้วนะ คือฉันต้องเก่ง คนต้องตามฉัน
ฉันต้องเป็นศาสดาว่างั้นเถอะ ถ้าฉันหาอะไรมาพูดใหม่ไม่ได้
ก็ใช้วิธีการวิจารณ์คนอื่น มันก็เลยดูเหมือนทะเลาะกัน
แต่ว่าถ้าพูดถึงเขาเป็นมิตรด้วยกันแบบที่เราพูดนะ ใช้ท่วงทำนองรักษาโรคเพื่อช่วยคน
มันมีทั้งต่อสู้และร่วม ถ้าการร่วมกันเป็นหลัก การต่อสู้เป็นรอง มันโอเค
แต่ถ้าต่อสู้เป็นหลัก แล้วร่วมกันเป็นรอง มันก็แตกกันหมด
ในตอนนี้ถ้าถามก็คือว่า
เวลาที่ผ่านไปมันพิสูจน์จุดยืน ไม่ต้องไปเสียใจว่าทะเลาะกัน
และไม่ต้องเสียใจว่าใครทิ้ง เพราะนี่คือการคัดกรองท่ามกลางการเดินทางของประชาชน
ดีแล้วที่มันได้เปิดเผย พูดตรง ๆ ว่า “ธาตุแท้” ออกมา และโดยเฉพาะปัญญาชน
มันยากที่จะก้าวข้ามตรงนี้นะ เขาสบายแล้ว เขาอยู่เงียบ ๆ ก็ได้ นาน ๆ
เขาก็เขียนลงในโพสต์ไปสักที เพื่อที่จะยังแสดงว่าเขาเป็นนักต่อสู้อยู่ก็ได้
แต่จะให้เขาเสียสละลงมานำประชาชนในการต่อสู้ มันไม่ง่าย!!!
ดังนั้น
ผู้นำของการต่อสู้ เราต้องการปัญญาชน แต่ปัญญาชนก็มีข้อเสียที่ว่าท้อถอยง่าย
โลเลง่าย คิดแบบฝ่ายซ้ายเลยนะ แล้วก็ไม่เต็มที่ ในขณะที่มวลชนพื้นฐานนั้นเต็มที่
แต่ว่าเสียงไม่ดัง ถูกกระทืบได้ง่ายกว่า ทางที่ดีต้องประสานกัน
แล้วอย่าไปยึดติดกับบุคคล เพราะวันเวลาเดินต่อไป อย่ายึดติดกับบุคคล
อย่ายึดติดกับแม้กระทั่งพรรค หรือผู้นำพรรค
คนที่เคยชื่นชมคุณทักษิณในฐานะนักต่อสู้ เขาอาจจะยังชื่นชมว่าเคยทำให้เศรษฐกิจหรือความเป็นอยู่ประชาชนดี
แต่ว่าถ้าพูดในฐานะนักต่อสู้ มันต้องหายไปแล้วตรงนี้ นี่คือความเป็นจริง
หรือว่าในปัญหาพรรคใหม่
พรรคประชาชน บางคนก็ผิดหวังตอนที่ไปอุ้มน้ำเงินให้มาเป็นรัฐบาล
นี่แหละมันก็คือบททดสอบ เพราะฉะนั้นต่อไปมันก็คือทั้งประชาชน
ทั้งพรรคการเมืองก็ต้องพิสูจน์ตัวเอง ที่จะช่วยได้ก็คืออย่ายึดติดกับพรรค
อย่ายึดติดกับบุคคล เพราะเขายังไม่ได้แสดงออกมาทั้งหมดเลย
ถ้าไปทุ่มให้อย่างนั้นมันหัวใจสลาย ขบวนการก็จะแตกหมด
แต่ว่าในตอนนี้อาจารย์มองว่ามันยังไม่มีขบวนการที่เข้มแข็งเป็นเอกภาพ
แต่ความคิดเป็นเอกภาพ เราจะแปรความคิดให้มาเป็นขบวนการต่อสู้ที่เหมาะสม
ไม่สุ่มเสียง สอดคล้องกับความเป็นจริง แต่ยังกุมทิศทางให้ก้าวไปข้างหน้าได้อย่างไร
ขอบคุณ
: มติชนสุดสัปดาห์ - MatichonWeekly
