กมธ.พัฒนาการเมืองฯ วุฒิสภา เรียกหน่วยงานแจงปมขับเคลื่อน พ.ร.บ.สร้างเสริมสังคมสันติสุขฯ ห่วงกรอบเวลา 180 วันล่าช้ากระทบสิทธิผู้ต้องหา กรมราชทัณฑ์-กระทรวงยุติธรรมแจงต้องรอ “หมายปล่อย"
เมื่อวันที่ 19 พฤศจิกายน 2569 ผู้สื่อข่าวรายงานจากห้องประชุมกรรมาธิการ CA 429 ชั้น 4 อาคารรัฐสภา ว่า การประชุมคณะกรรมาธิการการพัฒนาการเมือง การมีส่วนร่วมของประชาชน สิทธิมนุษยชน สิทธิ เสรีภาพ และการคุ้มครองผู้บริโภค วุฒิสภา มีวาระพิจารณาเรื่อง แนวทางการดำเนินงานของคณะกรรมการสร้างเสริมสังคมสันติสุข เพื่อให้บรรลุตามความมุ่งหมายของพระราชบัญญัติสร้างเสริมสังคมสันติสุข พ.ศ. 2569 โดยมี ผู้ช่วยศาสตราจารย์นิฟาริด ระเด่นอาหมัด รองประธานคณะกรรมาธิการคนที่หนึ่ง ทำหน้าที่ประธานการประชุม
สว.เทวฤทธิ์ มณีฉาย หรือ สว.บัส ในฐานะโฆษกคณะกรรมาธิการ เปิดเผยกับผู้สื่อข่าวว่า ในการประชุมวันนี้ ทางคณะกรรมาธิการฯ ได้เชิญหน่วยงานที่เกี่ยวข้องเข้ามาให้ข้อมูล อาทิ สำนักงานปลัดกระทรวงยุติธรรม ที่ได้รับมอบหมายจากนายปกรณ์ นิลประพันธ์ รองนายกรัฐมนตรี รวมถึงสำนักงานศาลยุติธรรม กรมราชทัณฑ์ กระทรวงยุติธรรม ตลอดจนภาคประชาชนอย่างศูนย์ทนายความเพื่อสิทธิมนุษยชน แอมเนสตี้ อินเตอร์เนชั่นแนล ประเทศไทย เครือข่ายนิรโทษกรรมประชาชน และสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร
สว.เทวฤทธิ์ ระบุว่า กมธ. พัฒนาการเมือง อยากให้นายปกรณ์ นิลประพันธ์ รองนายกรัฐมนตรี มาชี้แจงด้วยตนเอง แต่เมื่อมีการมอบหมายผู้แทนมาก็ทำให้เห็นกรอบการทำงานในเบื้องต้น ซึ่งพบว่าการทำงานที่ผ่านมายังมีข้อจำกัดในเรื่องการเชื่อมต่อข้อมูลระหว่างหน่วยงาน รวมถึงความล่าช้าในการดำเนินงาน
"ต้องไม่ลืมว่ากรอบเวลาการทำงานมีเพียงแค่ 180 วัน และบางคดีเวลาที่ล่าช้าไป เท่ากับว่าเขาสูญเสียสิทธิที่ควรจะได้รับด้วยซ้ำ วันนี้จึงเป็นการติดตามความคืบหน้าของแต่ละหน่วยงาน" สมาชิกวุฒิสภา เทวฤทธิ์ กล่าว
นอกจากนี้ สว.เทวฤทธิ์ ยังได้ตั้งข้อสังเกตถึงประเด็นสำคัญตามมาตรา 3 และมาตรา 6 ของ พ.ร.บ.สร้างเสริมสังคมสันติสุขฯ โดยเฉพาะกลุ่มผู้ต้องหาที่ถูกยกเว้นไม่ให้ได้รับผลนิรโทษกรรมโดยอัตโนมัติ ว่าทางคณะกรรมการฯ จะใช้กลไกตามอำนาจหน้าที่ในการทำข้อเสนอแนะ เพื่อเปิดโอกาสให้คนกลุ่มนี้ได้รับการบริหารโทษในช่องทางอื่นได้หรือไม่ เช่น การแยกคุมขัง หรือการพักโทษ
ส่วนประเด็นการหารือร่วมกับกรมราชทัณฑ์เรื่องการแยกคุมขังระหว่างผู้ต้องขังเด็ดขาดกับผู้ต้องขังระหว่างพิจารณาคดี สว. เทวฤทธิ์ มองว่าปัญหาความแออัดในเรือนจำเป็นปัญหาภาพรวมของประเทศ แต่ในหลักการสำคัญ ผู้ที่ยังไม่ได้ถูกศาลพิพากษาถึงที่สุดไม่ควรต้องถูกคุมขังอยู่ในเรือนจำตั้งแต่ต้น แต่ควรได้รับ สิทธิในการประกันตัว เพื่อออกมาต่อสู้คดีอย่างเต็มที่
ในระหว่างการประชุม สว.เทวฤทธิ์ ได้หารือในที่ประชุมเกี่ยวกับข้อจำกัดของกฎหมาย โดยชี้ให้เห็นว่า แม้ใน มาตรา 3 ของ พ.ร.บ.สร้างเสริมสังคมสันติสุขฯ จะกำหนดไม่ให้มีผลนิรโทษกรรมแก่ความผิด 4 ฐานหลัก ได้แก่ การทุจริตประพฤติมิชอบ ความผิดตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 112 การกระทำที่ทำให้ผู้อื่นถึงแก่ความตายหรือได้รับอันตรายสาหัส และความผิดต่อส่วนตัว แต่ไม่ได้หมายความว่าผู้ที่เกี่ยวข้องกับความขัดแย้งและการชุมนุมทางการเมืองในกลุ่มนี้ จะไม่สามารถใช้มาตรการหรือกลไกอื่นในการบริหารโทษได้ โดยใน มาตรา 6 (4) และ (8) ให้อำนาจคณะกรรมการสร้างเสริมสังคมสันติสุขฯ ในการจัดทำข้อเสนอแนะต่อสภาผู้แทนราษฎร วุฒิสภา คณะรัฐมนตรี และศาล รวมถึงดำเนินการอื่นใดเพื่อบังคับการให้เป็นไปตามกฎหมาย สอดคล้องกับข้อสังเกตประกอบรายงานของคณะกรรมาธิการวิสามัญพิจารณาร่าง พ.ร.บ. ฉบับนี้ของวุฒิสภา ที่เคยระบุไว้ชัดเจนว่า กรณีที่ไม่ได้รับการนิรโทษกรรมตามมาตรา 3 คณะกรรมการฯ ยังสามารถเสนอมาตรการอื่นเพื่อการบริหารโทษได้ หากเห็นว่าจะนำไปสู่การสร้างสังคมสันติสุขตามหลักความเสมอภาคและเป็นธรรม เช่น การแยกคุมขัง หรือการพักโทษ
ผู้สื่อข่าวรายงานว่า ในระหว่างการประชุม ร้อยตำรวจเอก สุรวุฒิ รังไสย์ รองอธิบดีกรมราชทัณฑ์ กระทรวงยุติธรรม ได้ชี้แจงว่า ได้มีคำวินิจฉัยวางบรรทัดฐานไว้ 5 ประเด็นหลัก เพื่อใช้เป็นแนวทางทั่วประเทศ ได้แก่ (1) เป็นเหตุการณ์ที่มีมูลเหตุจูงใจทางการเมืองหรือการชุมนุม (2) เกิดขึ้นในช่วงเวลาระหว่างวันที่ 1 มกราคม 2548 ถึง 16 กรกฎาคม 2568 (3) เป็นการแสดงออกที่เกิดจากความขัดแย้งทางการเมืองอย่างชัดเจน (4) ไม่เข้าข่ายข้อห้ามตามมาตรา 3 และเป็นความผิดตามบัญชีท้าย พ.ร.บ. และ (5) ศาลสามารถมีคำสั่งตามมาตรา 8 ให้ถือว่าผู้นั้นไม่เคยกระทำความผิดมาก่อนได้ทันที
นอกจากนี้ ร้อยตำรวจเอก สุรวุฒิ รังไสย์ รองอธิบดีกรมราชทัณฑ์ กระทรวงยุติธรรม ยังชี้แจงเพิ่มเติมถึงกรณีที่ผู้ต้องขังพ้นโทษหรือได้รับคำสั่งปล่อยตัวแล้ว แต่ยังคงมีประวัติติดตัวอยู่ เช่น คดีฝ่าฝืน พ.ร.ก.ฉุกเฉินฯ ที่ถูกปรับแล้วแต่ประวัติยังค้างในระบบ ซึ่งตามมาตรา 8 หน่วยงานที่เกี่ยวข้องต้องดำเนินการล้างประวัติให้ โดยได้เสนอแนวทางให้คณะกรรมการชุดใหญ่พิจารณามอบอำนาจให้คณะอนุกรรมการตามมาตรา 6 (6) หรือออกหนังสือรับรองสิทธิให้แก่ผู้ได้รับผลกระทบเพื่อความรวดเร็ว โดยภายหลังกฎหมายมีผลบังคับใช้ กรมราชทัณฑ์ได้มีหนังสือเวียนกำชับไปยังเรือนจำทั่วประเทศ พร้อมนำแนวทาง 5 ข้อของศาลยุติธรรมแจ้งให้ผู้ต้องขังรับทราบสิทธิ อย่างไรก็ตาม ในทางปฏิบัติเจ้าหน้าที่ราชทัณฑ์ไม่สามารถปล่อยตัวผู้ต้องขังได้เองโดยพลการ หากไม่มี “หมายปล่อย” จากศาล เนื่องจากผู้ต้องขังบางรายยังไม่ได้ยื่นคำร้องต่อศาลด้วยตนเอง ทำให้เรือนจำต้องรอคำสั่งศาลอย่างเป็นทางการจึงจะดำเนินการปล่อยตัวได้
ผู้สื่อข่าวรายงานเพิ่มเติมว่า การประชุมคณะกรรมาธิการการพัฒนาการเมือง การมีส่วนร่วมของประชาชน สิทธิมนุษยชน สิทธิ เสรีภาพ และการคุ้มครองผู้บริโภค วุฒิสภา มี นายพลรักษ์ รักษาพล ปฏิบัติหน้าที่เลขานุการประจำกรรมาธิการ โดยก่อนหน้านี้ นายพลรักษ์ เคยดำรงตำแหน่งคณะทำงานรัฐมนตรีว่าการกระทรวงยุติธรรม 2 สมัย ในยุครัฐบาลเศรษฐา ทวีสิน-แพทองธาร ชินวัตร เข้าร่วมประชุมด้วย
#UDDnews #ยูดีดีนิวส์ #พรบสร้างเสริมสังคมสันติสุข #กรมราชทัณฑ์ #กระทรวงยุติธรรม














