ชาวปราจีนฯ ยื่นหนังสือจี้รัฐประกาศเขตควบคุมมลพิษลุ่มน้ำปราจีนบุรี หลังวิกฤตกากอุตสาหกรรมต่อเนื่องกว่า 20 ปี พบสารพิษรั่วไหลปนเปื้อน-ประชาชนตรวจพบโลหะหนักในปัสสาวะผิดปกติ
วันที่ 4 พฤศจิกายน 2569 เวลา 10.00 น. ที่กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม กลุ่มเครือข่ายรักษ์ปราจีนบุรีและประชาชนผู้ห่วงใยอนาคตลุ่มน้ำปราจีนบุรี เข้ายื่นหนังสือต่อรัฐมนตรีว่าการกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม พร้อมร่วมพูดคุยข้อเสนอต่อคณะกรรมการสิ่งแวดล้อมแห่งชาติ เพื่อพิจารณาประกาศให้พื้นที่ลุ่มแม่น้ำปราจีนบุรีและลำน้ำสาขาเป็นเขตควบคุมมลพิษตามมาตรา 59 แห่งพระราชบัญญัติส่งเสริมและรักษาคุณภาพสิ่งแวดล้อมแห่งชาติ พ.ศ. 2535 หรือพิจารณาใช้มาตรการอื่นที่เหมาะสมในการแก้ไขวิกฤตมลพิษเชิงพื้นที่อย่างเร่งด่วน
เนื่องด้วยพื้นที่ลุ่มแม่น้ำปราจีนบุรีและลำน้ำสาขาได้เผชิญกับปัญหามลพิษสะสมและปัญหาการลอบทิ้งกากอุตสาหกรรมมาอย่างต่อเนื่องกว่า 20 ปี จากการพัฒนาอุตสาหกรรมในพื้นที่ รวมไปถึงการขยายตัวของกิจการกำจัดและจัดการของเสียอุตสาหกรรมและของเสียอันตราย ประกอบกับข้อจำกัดการบังคับใช้กฎหมายที่ยังไม่สามารถป้องกันและควบคุมปัญหามลพิษสะสมได้อย่างมีประสิทธิภาพ
จากเหตุการณ์อุทกภัยในพื้นที่ปราจีนบุรีเมื่อช่วงเดือนกันยายน 2569 ปรากฏข้อเท็จจริงเกี่ยวกับความเสี่ยงจากการกระจายสารมลพิษและของเสีย โดยเฉพาะบริเวณบ่อฝังกลบกากอุตสาหกรรม ตรวจพบการปนเปื้อนและรั่วไหลของสารปิโตรเลียมไฮโดรคาร์บอนในระดับสูงถึง 114,860 มิลลิกรัมต่อลิตร ร่วมกับพบโลหะหนักบางชนิด พบประชาชน 73 รายมีผลตรวจคัดกรองโลหะหนักในปัสสาวะผิดปกติ และนอกจากนั้นยังพบปัญหาการได้รับกลิ่นสารเคมีรุนแรง การฟุ้งกระจายของฝุ่นจากกากของเสีย อาการระคายเคืองตาและผิวหนัง แน่นหน้าอก หายใจไม่สะดวก
นอกจากนั้นยังพบการปนเปื้อนของสารอะลูมิเนียมในบางจุดของลำน้ำในระดับที่น่ากังวล ซึ่งอาจส่งผลต่อระบบนิเวศทางน้ำ การสะสมของสารปนเปื้อนในห่วงโซ่อาหาร และกระทบต่อการใช้อุปโภคบริโภค การเกษตร และการประกอบอาชีพของประชาชน ตลอดจนมีแนวโน้มที่จะเพิ่มความรุนแรงขึ้นจากการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ การเกิดอุทกภัย และการขยายตัวของอุตสาหกรรมในอนาคต ประชาชนในพื้นที่เสี่ยงกำลังเผชิญต่อความกังวลต่อสุขภาพจากการสัมผัสสารปนเปื้อนในสิ่งแวดล้อม ผ่านทางน้ำ อากาศ ดิน และห่วงโซ่อาหาร
จากข้อเท็จจริงดังกล่าว เครือข่ายฯ เห็นว่าพื้นที่ลุ่มน้ำแม่น้ำปราจีนบุรีและลำน้ำสาขามีลักษณะเป็นพื้นที่ที่ควรได้รับการพิจารณาเป็นพิเศษในด้านการจัดการมลพิษและคุ้มครองสุขภาพประชาชน เนื่องจากส่งผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม สุขภาพ การเกษตร และคุณภาพชีวิตประชาชนในวงกว้าง จึงขอให้คณะกรรมการสิ่งแวดล้อมแห่งชาติพิจารณาดำเนินการเพื่อศึกษา ป้องกัน แก้ไข ฟื้นฟู และควบคุมปัญหามลพิษที่เกิดขึ้นอย่างเร่งด่วน รวมถึงพิจารณาประกาศพื้นที่เป็นเขตควบคุมมลพิษตามมาตรา 59 แห่งพระราชบัญญัติส่งเสริมและรักษาคุณภาพสิ่งแวดล้อมแห่งชาติ พ.ศ. 2535 การจัดทำแผนปฏิบัติการตามมาตรา 60 หรือดำเนินมาตรการอื่นใดตามสมควรและจำเป็นต่อไป
#ปราจีนบุรี #แม่น้ำปราจีน #สารพิษปนเปื้อน
